Verandering zit in u zelf

Verandering zit in u zelf

“Morgen ga ik het helemaal anders doen, dan gaat het roer echt om”. Vaak blijft dit bij mooie woorden. Waarom is het duurzaam veranderen van gedrag zo moeilijk? En hoe zijn veranderingen wel te realiseren? Het begint met het begrijpen van gedrag en ons brein. Ons brein bestaat grofweg uit drie lagen: het reptielenbrein, het limbisch systeem en de neocortex.

R
eptielenbrein (instincten)

Het reptielenbrein is de onderste laag van de hersenen en wordt gevormd door het ruggenmerg en de hersenstam. Het is het kleinste en oudste deel van de hersenen, en verantwoordelijk voor overlevingsgericht gedrag (voortbestaan en voortplanting). Gedrag dat door oefening en herhaling is ingesleten, wordt vooral door dit deel van de hersenen geactiveerd. Dit deel denkt niet na, maar reageert onbewust, instinctief en automatisch.

Limbisch systeem (emotie)

Het middelste gedeelte van ons brein is het limbisch systeem of het zgn. zoogdierenbrein. Deze laag regelt onze emotie door straf en beloning. Informatie die bij ons binnenkomt wordt vergeleken met een positieve of negatieve herinnering die ooit is opgeslagen in ons brein (ons emotionele geheugen). Hierdoor herhalen we gedrag dat ons gelukkig maakt en goed voelt (genot) en vermijden we dat wat we als onplezierig ervaren (angst).

Neocortex (denken)

Het bovenste en jongste deel van ons brein heet neocortex of het menselijke brein. Dit gedeelte is vooral verantwoordelijk voor taal en denken. In dit gebied worden weloverwogen beslissingen genomen en leren en analyseren we. Dit deel is ons ‘gezonde verstand’.

We denken wel dat we verstandig zijn en ons bewust zijn van hoe wij ons gedragen, maar toch gedragen wij ons vooral instinctmatig en onbewust, op basis van gewoonten die goed voelen. De emotie en onze reflexen winnen het vaak van ons verstand. Alles wat nieuw of anders is, voelt onveilig en zal het reptielenbrein en het limbisch systeem daarom proberen te vermijden. Om gedrag daadwerkelijk en duurzaam te kunnen veranderen is het noodzakelijk je patroneren, je instincten, je automatismen en je gewoonten te doorbreken en nieuwe te ontwikkelen. Maar hoe doe je dat?

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het voor duurzaam veranderen noodzakelijk is, dat u innerlijke drang ervaart. Dit betekent eigenlijk dat u noodzaak ervaart om te veranderen. Vraag u af welke pijn of last u ervaart. Wat gebeurt er als u niet tot veranderen overgaat? Wat maakt de verandering voor u echt noodzakelijk? En zijn er alternatieven? Als u bijvoorbeeld stress ervaart, zou het delegeren van werkzaamheden een alternatief kunnen zijn.

Verder is discipline een voorwaarde. Het gaat erom dat u weerstand kunt bieden aan de druk vanuit uw omgeving. En aan korte termijn ‘voordelen’ die uw gedrag c.q. gewoonte u oplevert. Van u als ondernemer wordt verwacht dat u op ieder moment voor iedereen klaar staat. En misschien is dit ook wel uw eigen opvatting. Hieraan moet u weerstand kunnen bieden.

En last but not least: zoek de oorzaak en de oplossing altijd bij u zelf. Zoek het niet bij anderen of in de omstandigheden. Neem het heft in eigen handen. U dient ervan overtuigd te zijn dat u verantwoordelijk bent en niets of niemand anders. De verandering zit in u zelf. Wat denkt u, kunt u mensen veranderen of kunt u mensen helpen zichzelf te veranderen?

 

Jannes Schuiling